อัมพฤกษ์ อัมพาต ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

อัมพฤกษ์ อัมพาต ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

หลอดเลือดที่คอตีบ

การรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบ

โรคหลอดเลือดสมองตีบ

อาหารเสริมเป็นพิษ

ความเสี่ยงและอันตรายจากการออกกำลังกายหักโหม

รายการครัวฮาพาชิม ตอน อัมพาตในคนอายุน้อยที่เล่นกล้าม

อัมพาตในคนอายุน้อย

อาการจากทานอาหารเสริมเกินขนาด

บ่ายนี้มีคำตอบ(24.04.2013) อย่าประมาท โรคหลอดเลือดสมองตีบ เป็นได้หลายวัย กับ พญ.อริยา ทิมา

http://www.mcot.net/site/streaming?id=517a523b150ba0e23700001a&type=video

คนไข้เส้นเลือดสมองตีบหลังการรักษา ความสามารถในการเดิน การทรงตัวดีขึ้น ทำการรักษาโดย พญ.อริยา ทิมา แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านอายุรกรรมประสาทโรงพยาบาลรามคำแหง

คนไข้เส้นเลือดสมองตีบ ก่อนการรักษา เดินลำบาก สมองบวม ทำการรักษาโดย พญ.อริยา ทิมา แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านอายุรกรรมประสาท โรงพยาบาลรามคำแหง

บ่ายนี้มีคำตอบ(20.02.2013), อัมพฤกษ์ อัมพาต ป้องกันได้ กับ พญ.อริยา ทิมา อายุรกรรมแพทย์ด้านประสาทวิทยา รพ.รามคำแหง

http://www.mcot.net/site/streaming?id=5124f914150ba0253700030e&type=video

อะไรมากไปก็ไม่ดี

หญิง ทุกครั้งที่เลขตัวหน้าก้าวเพิ่มทุกๆปี ทุกๆคนคงรู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและจิตใจที่เปลี่ยนไปตามจำนวนปี ด้วยเหตุนี้จึงเป็นจุดอ่อนให้สื่อโฆษณา และ บริษัทต่างๆ ผลิต อาหารเสริม ไวตามินหรือ วิตามิน ออกมาเพื่อหวังช่วยบรรเทาอาการต่างๆของวัยที่เปลี่ยนไปทั้งหญิงและชาย ตัวอย่างผู้ป่วยรายนี้หวังว่าจะเป็นอุทาหร ให้ทุกคนเดินทางสายกลาง มากขึ้นคะ หญิง วัย 50ปี ปวดศีรษะรุนแรง ขมับขวาร้าวมาลูกตาขวา คลื่นไส้อาเจียนรุนแรงมาก 1 วัน โรคประจำตัวเป็นไมเกรนเป็นๆหายๆ ไม่ปวดมานาน 6 เดือน นอนรพ. ได้ยาแก้ปวด ยาแก้อาเจียน ยาป้องกันไมเกรน ตรวจร่างกาย ตรวจเลือด เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็ก ปกติ หลังไเ้รับยา อาการดีขึ้น รับประทานอาหารได้ แต่แล้ววันรุ่งขึ้น อาการที่ดูทีท่าว่าจะดีขึ้น กลับเปลี่ยนไป กลับปวดศีรษะรุนแรงที่ขมับซ้ายร้าวมาลูกตา ตาซ้ายเริ่มพร่า ต่อมาเริ่มเห็นภาพซ้อน ตรวจร่างกายพบภาพซ้อนเนื่องจากเส้นประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้อลูกตาให้มองออกด้านข้างโดนกด สงสัยความดันในกระโหลกขึ้นสูง ทำการเจาะน้ำไขสันหลัง วัดความดันน้ำไขสันหลังพบสูง 290mmH2O (ปกติน้อยกว่า 180-200 mmH2O) ส่งตรวจพิเศษ ย้อม เพาะเชื้อ เพื่อหาสาเหตุ ตรวจเลือดหาสาเหตุ ทั้งเรื่อง autoimmune disorder และ มะเร็ง ไม่พบสาเหตุ ซักถามได้ความว่ารับประทานวิตามินเช้า เย็น ก่อนนอน เอาละ รักษาให้ก่อน ค่อยนำวิตามินมาให้ดู หลังได้รับการรักษา อาการดีวันดีคืน ภายในห้าวัน กลับมามองเห็นปกติดี

ผู้ป่วยได้เอาวิตามินที่กินมาให้ดู เกิดอาการหมอตกใจ อยากให้เป็นอุทาหรให้ทุกคนระวังการรับประทานวิตามินมากเกินความจำเป็นจนทำให้เกิดโรค วิตามินเป็นพิษ เพราะ ถ้าเรารับประทาน วิตามินเอ มากเกินไป อาจทำให้ปวดศีรษะ ความดันในกระโหลกขึ้นสูงได้ ถ้าปล่อยท้องไว้อาจทำให้ตาบอด หูดับได้ ในรายนี้สาเหตุน่าจะเพราะรับประทาน fish oil หลายเม็ดต่อวัน ร่วมกับรับประทาน centrum A to Zทำให้ได้รับวิตามินเอ ต่อเนื่อง จนทำให้เกิดอาการดังกล่าว ซึ่งก่อนหน้านี้ ก็มีผู้ป่วยอายุ 18ปี ปวดศีรษะตาพร่ามัว ตรวจพบจอประสาทตาบวมสองข้าง เนื่องความดันในกระโหลกขึ้นสูง เนื่องจากรับประทานยาแก้สิวร่วมกับวิตามินเอนานหลายเดือน สุขสันต์วันปีใหม่ ขอให้ทุกคนมีสุขภาพแข็งแรง รับประทานอาหารให้ครบห้าหมู่ อย่าให้มากจนอ้วน เป็นเบาหวาน ไขมันสูง จะได้ห่างไกลจากโรค และโรงหมอคะ ด้วยรักและปรารถนาดี อริยา

ปวดศีรษะ ไมเกรน - โรคหลอดเลือดสมอง Headache ; Migraine, Tension Headache - Stroke

หลายคนที่เป็นไมเกรน อาจมีความกังวลว่า ปวดศีรษะบ่อยจะทำให้เป็นอัมพฤตอัมพาตได้หรือไม่ วันนี้เลยสรุปบทความที่น่าสนใจมาให้อ่านกัน สนุกๆ คะ ขอบคุณแหล่งที่มา Lancet Neurol 2011; 11 : 92-100 ชื่อหัวข้อ Migraine and stroke: a complex association with clinical implications ปวดศีรษะ คืออะไร ??? คือ ความรู้สึกปวดที่ หน้า ศีรษะ ถึง คอ มีสาเหตุจากอะไรบ้าง ??? สาเหตุแบ่งใหญ่ๆ เป็น ปวดศีรษะที่มีสาเหตุ เช่น ปวดตาต้อหิน ความดันโลหิตสูง อุบัติเหตุทางสมอง เนื้องอกในสมอง ปวดฟัน ปวดกรามข้อต่อขากรรไกร แต่ส่วนใหญ่ 90%มักปวดศีรษะไม่ทราบสาเหตุ สามารถปวดแปล๊บเดียว เป็นพักๆ หรือ ปวดเรั้อรังก็ได้

ไมเกรนคืออะไร ??? ไมเกรนและโรคหลอดเลือดสมอง มีความสัมพันธ์กันอย่างซับซ้อน ยังไม่การศึกษายืนยันชัดเจนว่า ไมเกรนที่ไม่มีออร่า มีความสัมพันธ์กับโรคหลอดเลือดสมอง แต่กลับพบว่า ไมเกรนมีออร่าพบความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้นสองเท่า สมาคมInternational Headache Society(IHS) แบ่งไมเกรนเป็น 2 ชนิด 1.ไมเกรนที่ไม่มีออร่า 2.ไมเกรนมีออร่า จะพบแค่ 1 ใน 3 เท่านั้น โดย 33% พบว่ามีอาการไมเกรนทั้งสองแบบ เพิ่มเติมจากบทความนะคะ ขอบคุณรูปจากหนังสือ Headache ว่า ต้นเหตุของไมเกรน คือ pain center หรือ แกนสมองที่ศูนย์ควบคุมความเจ็บปวด ได้รับการกระตุ้น ทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ ระบาดวิทยา ปัจจัยเสี่ยงอัมพฤต อัมพาต??? มีหลายการศึกษาพบว่า ไมเกรนเพิ่มอัตราการเป็นโรคเส้นเลือดสมองตีบประมาณ 2 เท่า โดยเฉพาะในการศึกษาไปข้างหน้าพบว่า กลุ่มที่เสี่ยงคือ กลุ่มที่มีไมเกรนแบบมีออร่า และ กลุ่มที่เสี่ยงสูงสุดคือ กลุ่มที่มีปวดศีรษะบ่อยๆ สูงมากขึ้นในคนที่สูบบุหรี่ และยิ่งสูงมากๆ เป็น 10 เท่าใน ผู้หญิงที่ใช้ยาคุมกำเนิดและสูบบุหรี่ มีรหัสพันธุกรรมที่พบว่า อาจมีความสัมพันธ์ในการเพิ่มโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มไมเกรนที่มีออร่า เช่น MTHFR, ACE, MEPE ซึ่งยังต้องรอการศึกษาต่อไปว่าทำให้เกิดโรคหลอดเลือดสมองได้อย่างไร เอกซเรย์ของคนที่เป็นไมเกรนเป็นอย่างไร??? พบว่าถ้าทำเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็ก หรือ MRI ในคนที่เป็นไมเกรนจะพบ จุดเล็กๆ ที่ตำแหน่งปลอกหุ้มประสาทในสมอง มากกว่าคนปกติ 4 เท่า โดยพบว่า จุดพวกนี้มีความสัมพันธ์กับปริมาณการความรุนแรง ความถี่ของการปวดศีรษะไมเกรน โดยการศึกษา CAMERA พบว่า ไมเกรนที่มีออร่า มีความสัมพันธ์กับเส้นเลือดสมองตีบที่ก้านสมอง และสมองส่วนcerebellum แต่จากศึกษาของประเทศฝรั่งเศสพบว่ายิ่งคนที่อายุตั้งแต่ 65 ปี ที่มีไมเกรนออร่า มีความสัมพันธ์กับเส้นเลือดสมองตีบนอกก้านสมองด้วย ไมเกรน สัมพันธ์กับ เส้นเลือดแตก หรือ ตีบ ??? ไมเกรนออร่า เกี่ยวข้องการยืดย่น หดขยายของเส้นฝอยทั่วสมองเสีย จึงเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะเส้นเลือดสมองแตก ตีบ โดยพบว่า ไมเกรนออร่ามี ปัจจัยเสี่ยงเส้นเลือดสมองแตกเพิ่มขึ้น 2.25 เท่า โดยเส้นเลือดสมองตีบจะพบเพิ่มขึ้นในคนสูงอายุขึ้น โดยมักเป็นที่ตำแหน่งเส้นเลือดฝอยในสมอง ซึ่งยังต้องรอการศึกษาเรื่องสมมุติฐานการต่อไป การศึกษาไปข้างหน้า 2785 หญิงวัยกลางคน พบว่า ไมเกรนมีความสัมพันธ์กับเส้นเลือดสมองตีบ 1.5 เท่า เมื่อไรต้องเอกซเรย์ MRI ??? ควรทำ ในผู้ป่วยที่มีออร่าที่ไม่ใช่ลักษณะเฉพาะของไมเกรนออร่า , ไมเกรนออร่าในผู้สูงวัย , มีปวดศีรษะบ่อยๆ มีปวดศีรษะด้านตรงข้ามกับออร่าด้านตรงข้าม ซึ่งบ่งว่าเป็นจากการทำงานของสมองด้านนั้นทำงานผิดปกติ

จะทำอย่างไรเมื่อเป็นไมเกรน??? แนะนำเมื่อเป็นไมเกรน ควรได้การตรวจตา ตรวจระบบประสาท เอกซเรยสมอง ตรวจหลอดเลือดสมอง เช่น อัลตร้าซาวด์หลอดเลือดสมอง(TCD Study) และ คอ (Carotid Duplex)เพราะถ้าพบผนังหลอดเลือดหนาตัวขึ้น (atheroma) การรับประทานแอสไพรินขนาดเล็กน้อยช่วยป้องกันเส้นเลือดสมองตีบได้ และยังพบว่าช่วยลดไมเกรนให้น้อยลงได้ และการควบคุมปัจจัยตั้งแต่เนิ่นๆที่ยังไม่มีอาการสามารถลดอัมพาตที่รุนแรงได้ ในคนที่อายุน้อย จำเป็นที่สมควรหาสาเหตุ และติดตามใกล้ชิด เช่น ปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง ประกอบด้วย ไขมันในเลือดสูงซึ่งอาจจำเป็นต้องรับประทานยาไขมัน ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไทรอยด์เป็นพิษ แนะนำให้หยุดบุหรี่ และ เลิกรับประทานฮอร์โมนหรือยาคุมกำเนิดกลุ่มที่มีเอสโตรเจนไมเกรนที่ไม่มีออร่า ไม่ได้เพิ่มปัจจัยเสี่ยงหรือมีความสัมพันธ์กับโรคหลอดเลือดสมองชัดเจน นอกจากค้นหาปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง เช่น ไขมันในเลือด ในคนที่เป็นไมเกรนออร่าควรได้รับการตรวจหาปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง และป้องกัน เช่น ให้หยุดบุหรี่ เปลี่ยนการคุมกำเนิดชนิดที่มีเอสโตรเจนเป็นชนิดโปรเจสโตเจน ในคนที่นานๆ ปวดศีรษะ มักไม่จำเป็นต้องรับประทานยาป้องกัน และการรับประทานยาป้องกันไมเกรนยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าป้องกันอัมพฤต อัมพาตได้ ยังไม่มีข้อบ่งชี้ในการให้แอสไพรินในคนที่เป็นไมเกรนออร่าที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง เพื่อป้องกันเส้นเลือดสมองตีบ เพราะมีโอกาสเลือดออกเพิ่มขึ้นเช่นกัน อ่านแล้ว หวังว่า จะทำให้เข้าใจ โรคปวดศีรษะมากขึ้น ไม่มากก็น้อยนะคะ ^^

หลอดเลือดสมองตีบ อัมพฤกษ์ อัมพาต

ภาวะไขมันอุดตันในเส้นเลือด

ชาคางและลิ้น เป็นจากอะไร

หญิง 70 ปี ชาลิ้นและคาง ริมฝีปากซ้าย นาน 3 เดือน

ภาษาหมอเรียก Numb Chin Syndrome ( NCS) หรือ บ้านๆ เรียก เส้นประสาทรับความรู้สึกที่คางอักเสบ ( mental neuropathy)

เส้นประสาทส่วนคางนี้ เรียก mandibular branch of trigeminal nerve แบ่งเป็น ด้านหน้า(anterior) กับ ด้านหลัง(posterior)

anterior trunk เลี้ยงกล้ามเนื้อที่ใช้เคี้ยวอาหาร(muscles of mastication)และรับความรู้สึกของแก้ม
posterior trunk แบ่งเข้าไปรับความรู้สึก ในหู(auriculotemporal nerve), ลิ้น(lingual nerve), ฟันเหงือกด้านล่าง(inferior alveolar nerve)

ผ่านทาง mandibular canal exits mental foramen at canine teeth รับความรู้สึก ฟัน เหงือกด้านนอก ริมฝีปากล่าง คาง

พบได้น้อยมาก ที่จะเป็นเฉพาะเส้นประสาทเส้นเดียว posterior trunk of mandibular branch นี้

สาเหตุจากอะไรได้บ้าง

1. มะเร็งกระจายมากดทับที่ inferior alveolar nerve จากมะเร็งในร่างกาย เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด โดยมะเร็งที่พบบ่อยว่าจะกระจายมาคือ ในผู้หญิง มากสุดคือ มะเร็งเต้านมตามด้วย มะเร็ง ต่อมหมวกไต สำไล้ใหญ่ สืบพันธ์เพศหญิง ไทรอยด์ ส่วนผู้ชายคือ มะเร็งปอด ตามด้วย ต่อมลูกหมาก ไต กระดูก ต่อมหมวกไต
โดยมักมาด้วย อาการ ปวด บวม ชาแสบร้อนตามแนวลิ้น ริมฝีปากล่าง เหงือก พบว่า ผู้ป่วยอาจไม่มีประวัติมะเร็งนำมาก่อนได้ถึงประมาณ 30% และมีโรคประจำตัวเป็นมะเร็งอยู่เดิม 50% มะเร็งที่กระจายมาที่กราม ซึ่งบางครั้้งอาจมีกระจายมาที่รากประสาทและปุมประสาทได้ หรือ เกิดจากการกระจายมาที่เยื่อหุ้มสมองที่ฐานกระโหลกได้ โดยส่วนใหญ่พยากรณ์ขึ้นกับชนิดของมะเร็ง
ข่าวร้ายคือ มะเร็งที่กระจายมาที่เส้นประสาทบริเวณขากรรรไกรนี้ ถ้ามีขนาดเล็กมักไม่สามารถมองเห็นได้จากเอกซเรย์ ทำให้อาจต้องทำการเอกซเรย์หลายอย่าง เช่น bone scan เพื่อดูจุด hot spot หรือ การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า(MRI with gadolinium enhancement)ซึ่งอาจเห็นการเปลี่ยนแปลงในกระดูก( marrow signal)ที่ขากรรไกร
ข่าวดีคือถ้าพบแต่เนิ่นๆ มีการรักษาด้วยการฉายแสงเพื่อลดอาการปวดอักเสบของเส้นประสาท ทำให้อาการหายปวดแสบชาได้
เส้นประสาทที่เกิดจากกระจายมาที่เยื่อหุ้มสมองบริเวณฐานกระโหลก มักเป็น เส้นประสาทที่ 6 และ 7 ร่วมด้วย เนื่องจากอยู่ใกล้ ปมประสาทเส้นที่ 5

มะเร็งเต้มนม เป็นมะเร็งที่พบบ่อยที่สุดที่ทำให้เกิดอาการ NCS ถัดมาคือ มะเร็งต่อมมะเร็ง มะเร็งเม็ดเลือดขาว (leukemia, multiple myeloma)
เพราะฉะนั้นในผู้ป่วยกลุ่มNCSนี้ ถึงแม้ไม่มีประวัติมะเร็งก็ควรจะคิดถึงมะเร็งก่อนเสมอถึงแม้จะยังไม่พบสาเหตุที่แท้จริง
ในผู้หญิง แนะนำให้ ตรวจเต้านม ทำmammogram เอกซเรย์ปอด หามะเร็งต่อมน้ำเหลือง

2. อุบัติเหตุ เช่น หลังการผ่าตัดบริเวณขากรรไกร ทำฟัน เช่น รักษารากฟัน ถอนฟันกรามซี่ที่สามร่วมกับฉีดยาชาที่บริเวณนี้ ตามหลังการติดเชื้อ เนื้องอกหรือซิสต์ที่ขากรรไกร มะเร็งขากรรไกร

3. เส้นเลือดฝอยที่มาเลี้ยงเส้นประสามอักเสบ เช่น temporal arteritis ทำให้ชาคาง ปวดขากรรไกร ปวดศีรษะ รักษาด้วย high dose prednisolone
Sjogren's syndrome(15/92) มาด้วย ชา ไม่ปวดที่คาง ลิ้น เป็นมากขึ้นจะลามไปทั้งเส้นของเส้นประสาทเส้นที่5

4. โรคปลอกหุ้มประสาทส่วนกลางอักเสบ หรือ multiple sclerosis ทำให้ อักเสบที่ขั้วของเส้นประสาทเส้นที่ 5(trigeminal nerve root entry zone plaques)
5. CNTS โรคแพ้ภูมิตัวเอง

6. เลือดไปเลี้ยงก้านสมองไม่เพียงพอ sickle cell crisis อาจทำให้ปวดเนื่องจากvaso-occlusive disease ทำให้เลือดไปเลี้ยงหน้าไม่พอ หรือ เส้นเลือดตีบที่ก้านสมองส่วน lateral medullary ทำให้ชาหน้าและปวดจากแกนกลางสมองเนื่องจากขาดเลือด(central pain of lower spinal trigeminal tract เนื่องจากไม่ได้สัญญาณ (deafferentation)ของ spinal trigeminal sensory neurons) or osteomylitis ของกระดูกขากรรไกร

7. การติดเชื้อในร่างกาย

8. ได้รับสารพิษ


การรักษา

1. รักษาสาเหตุ เช่น มะเร็ง
2. รักษาอาการปวด แสบ ชา ร้อน ด้วยยารักษาปลายประสาท เช่น gabapentin, pregabalin, ยาแก้ปวดอักเสบ

ด้วยความปรารถนาดี

พญ. อริยา ทิมา

สัมมนารู้เท่าทัน...อัมพาตเฉียบพลัน_8